اختلالات فراگیر رشد در کودکان (درخودماندگی، رت،آسپرگر)

اختلالات فراگیر رشد گروهی از اختلالات هستند که در آنها رشد مهارت های اجتماعی، زبان و ارتباط و ذخایر رفتاری با تأخیر و به صورت انحرافی صورت میگیرد. کودکان مبتلا به اختلالات فراگیر رشد اغلب علاقه شدید و منحصر به فردی نسبت به طیف محدودی از فعالیت ها نشان میدهند. در مقابل تغییر مقاومت میکنند و حساسیت و پاسخ دهی مناسبی نسبت به محیط اجتماعی نشان نمیدهند. اختلالات فوق عموما بر جنبه های متعددی از رشد تاثیر میگذارند و با تظاهر در اوایل زندگی منجر به کژ کاری پایدار میشوند. اختلال در خود ماندگی که در خود ماندگی شیر خواری نامیده میشود در بین این اختلالات شهرت بیشتری دارد و مشخصه آن تخریب مداوم در تعاملات اجتماعی دو طرفه، انحراف ارتباطات و الگوهای رفتاری قالبی و محدود است. طبق DSM ,IT, TR عملکرد غیر طبیعی در حداقل یکی از این زمینه ها باید تا سن ۳ سالگی بروز کرده باشد تا فرد واجد ملاک های رفتار در خود مانده شناخته شود. بیش از دو سوم افراد مبتلا به اختلال در خود ماندگی عقب ماندگی ذهنی دارند، ولی وجود عقب ماندگی ذهنی برای تشخیص ضروری نیست.

DSM,IV ,TR پنج اختلال فراگیر رشد را ذکر کرده است، اختلال در خود ماندگی، اختلال رت، اختلالات فروپاشنده دوران کودکی، و اختلال اسپرگر، و اختلال فراگیر رشد که به گونه ای دیگر مشخص نشده است. به نظر می‌رسد اختلال رت منحصرا در دختران بروز میکند، وجود مشخصه این اختلال عبارتند از رشد طبیعی حداقل به مدت ۶ ماه، حرکات قالبی دست، فقدان حرکات هدفدار، کاهش مشغله اجتماعی، هماهنگی ضعیف و کاهش کاربرد زبانی. در اختلال فروپاشنده دوران کودکی فرایند رشد در ۲ سال اول زندگی طبیعی است و بعد از آن کودک در دو یا چند زمینه زیر مهارت های کسب شده قبلی را از دست میدهد: کاربرد زبان، حساسیت اجتماعی، بازی، مهارت های حرکتی، و کنترل روده و مثانه. اختلال اسپرگر حالتی است که در آن وابستگی اجتماعی مختل شده و الگوهای رفتارهای قالبی و تکراری بروز میکند بدون آنکه رشد زبان تأخیر داشته باشد. توانایی های شناختی و مهارت های انطباقی کودک در اختلال اسپرگر طبیعی هستند.

اختلال در خود ماندگی

طبق DSM, lV اختلال در خود ماندگی که سابقا در خود ماندگی شیر خواری، در خود ماندگی کودکی یا در خود ماندگی کانر نامیده میشود عبارت است از تعامل اجتماعی دوطرفه غیر طبیعی، تاخیر و غیر طبیعی بودن مهارت های ارتباطی و محدودیت مجموعه فعالیت ها و علایق فرد.

سبب شناسی اختلال در خود ماندگی اختلال رفتاری مربوط به رشد است. هرچند در ابتدا کانر اختلال در خود ماندگی را ناشی از عدم پاسخ دهی هیجانی مادران یخچالی می‌دانست، این فرضیه در مطالعات مربوط تایید نشده است. از سوی دیگر شواهدی زیاد به نفع وجود یک زمینه زیست شناختی گردآوری شده است.

کودکان مبتلا به در خود ماندگی همچون کودکان مبتلا به سایر اختلالات، در واکنش به عوامل استرس زای روانی اجتماعی از جمله اختلافات خانوادگی،  تولد خواهر یا برادر کوچکتر و یا نقل مکان خانواده ممکن است دچار تشدید نشانه ها شوند. برخی کودکان در خود مانده نسبت به تغییرات متعدد خانواده و محیط اطراف حساسیت مفرطی دارند. حدود ۷۵ درصد کودکان در خود مانده دچار عقب ماندگی ذهنی هستند. تقریباً یک سوم این کودکان عقب ماندگی ذهنی خفیف یا شدید هستند. کودکان در خود مانده دچار عقب ماندگی ذهنی اصولاً در استدلال انتزاعی، درک اجتماعی و تکالیف کلامی بیش از تکالیف عملکردی نظیر طراحی بلوک و یادآوری رقم که در آنها میتوان بدون ارجاع به معنای کلی جزئیات را به خاطر آورد دچار نقص هستند.

اختلال رت

اختلال رت طبق توصیف DSM ,IV, TR پیدایش چندین نقص اختصاصی به دنبال یک دوره کارکرد طبیعی پس از تولد است. در سال ۱۹۶۵ پزشک اتریشی  در ۲۲ دختر،  سندرومی را تشخیص داد که به نظر می آمد حداقل شش ماه رشد طبیعی داشتند و در پی آن آسیب رشدی ویرانگری پدید آمده بود. هرچند مطالعات زمینه یابی در این مورد معدود بوده است، اما یافته های آنها حاکی است که شیوع اختلالات ۶ تا ۷ مورد در صد هزار دختر است.

سبب شناسی و علت 

در برخی بیماران مبتلا به سندروم رت، آمونیاک خون بالا بوده و منجر به این فرضیه شده است که در این سندروم نقصی در آنزیم آمونیاک وجود دارد. ولی بالا بودن آمونیاک خون در اکثر بیماران مبتلا به رت مشاهده نمیشود. احتمالاً این اختلال پایه ژنتیک دارد، چون فقط در دخترها دیده میشود و گزارش های موردی تا بحال حاکی از همگامی کامل دوقلوهای یک تخمکی بوده است.

درمان

درمان معطوف به مداخله علامتی است. فیزیوتراپی برای کژ کاری عضلانی مفید بوده است و در مان ضد تشنج معمولا برای کنترل تشنجات ضروری است. رفتار درمانی در کنترل رفتارهای جرح خویشتن مفید است همچون درمان اختلال در‌خود ماندگی و ممکن است به تنظیم آشفتگی های تنفسی کمک کند.

اختلال فروپاشنده دوران کودکی

مشخصه اختلال فروپاشنده  کودکی پسرفت بارز در زمینه های متعدد عملکردی پس از ۲ سال رشد ظاهراً طبیعی است. این اختلال به سندروم هلر و سایکوز فروپاشنده نیز مشهود است و در سال ۱۹۰۸  به عنوان تخریب اعمال هوشی، اجتماعی و زبانی ظرف چند ماه در بچه های ۳ و ۴ ساله ای که قبلاً عملکرد طبیعی داشته اند، توصیف شد. پس از سیر قهقرائی این کودکان شباهت زیادی به کودکان در خود مانده پیدا میکنند.

اختلال آسپرگر

افراد مبتلا به اختلال آسپرگر دچار تخریبی پایدار و شدید در تعامل اجتماعی شده و در زمینه رفتار، علایق و فعالیت ها الگو های تکراری و محدودی از خود نشان میدهند. بر خلاف اختلال در خود ماندگی در اختلال آسپرگر تاخیر چشمگیری در زبان، رشد شناختی یا مهارت های خود یاری متناسب با سن دیده نمیشود.

سبب شناسی و علت

علت اختلال آسپرگر معلوم نیست، ولی مطالعات خانوادگی حاکی از رابطه ای احتمالی بین این اختلال در‌خود ماندگی است. شباهت این دو اختلال به طرح فرضیه های ژنتیک، متابولیک، عفونی و پری ناتال منجر شده است.

درمان

درمان بستگی به سطح عملکرد انطباقی بیمار دارد. در بیماران مبتلا به تخریب اجتماعی شدید برخی از روش های مورد استفاده برای اختلال در‌خود ماندگی، احتمال دارد برای این بیماران نیز مفید واقع شود.

مهدیه رادپور کارشناس ارشد مشاوره خانواده

مرکز مشاوره و امور روانشناختی رهبان

مطالب مرتبط

نتیجه‌ای پیدا نشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست
Call Now Button