خودکشی چه دلایلی دارد+ درمان

خودکشی از ابتدای ثبت تاریخ روی داده است و نگرش نسبت به آن بسته به دوره زمانی و فرهنگ از محکومیت تا تحمل متفاوت بوده است. انگیزه و فراوانی خودکشی نیز متغیر بوده است. امروزه در غرب خودکشی را پدیده ای تصادفی یا بی معنی نمی‌دانند بلکه آن را راهی برای رهایی از معضل یا بحرانی بسیار رنج آور تلقی میکنند. به عقیده ادوین اشنایدمن خودکشی با نیاز های برآورده نشده یا نیاز هایی که با مانع مواجه شده اند، احساس درماندگی و نومیدی، تعارض دوسوگرایانه بین بقا و استرس غیر قابل تحمل، از دیدگاه فرد و نیاز به گریز ارتباط دارد، شخصی که اقدام به خودکشی میکند پیامهای مبنی بر ناراحتی منتقل میکند.

سلامت جسمی، سلامت روانی، اختلالات افسردگی، اسکیزوفرنی، وابستگی به الکل، سایر انواع وابستگی به مواد، اختلالات شخصیت، اختلالات اضطرابی مواردی هستند که بیشتر افراد به سمت خودکشی سوق میدهند.

عوامل روانی در بروز خودکشی نقش مهمی دارند، تقریبا ۹۵ درصد همه کسانی که خودکشی یا اقدام به خودکشی میکنند مبتلا به یک اختلال روانی بوده اند.

خطر خودکشی بیماران روانی ۳ تا ۱۲ درصد بیش از افراد غیر بیمار است. میزان این خطر بسته به سن، جنس، نوع بیماری وضعیت بستری یا سرپایی بودن بیمار فرق میکند.

مطالعات نشان میدهد بیماران روانی که دست به خودکشی میزنند نسبتا جوان هستند. در یک مطالعه متوسط سنی خودکشی های مرد ۲۹/۵ خودکشی های زن ۳۸/۴ سال بود.

اختلالات افسردگی، اختلالات خلقی تشخیصی است که ارتباط زیادی با خودکشی دارد. با توجه به اینکه خطر خودکشی در اختلالات افسردگی زمانی بالا میرود که عمدتاً بیمار افسرده است، پیشرفت های دارو شناسی ۲۵ سال اخیر ممکن است خطر خودکشی را در بیماران افسرده کاهش داده باشد. اکثرا بیماران مبتلا به اختلالات افسردگی در اوایل بیماری دست به خودکشی میزنند مردها بیش از زنان خودکشی میکنند  و احتمال خودکشی بیماران افسرده مجرد، مطلقه، بیوه و دچار داغداری اخیراً بیشتر است.

اسکیزوفرنی بیشتر در نوجوانی و جوانی آغاز میشود و اکثر بیمارانی که خودکشی میکنند در چند هفته اول بیماری دست به این کار میزنند، بنابراین اکثر بیماران اسکیزوفرنی جوان خودکشی میکنند.

بنابراین عوامل خطر ساز خودکشی در بین بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی عبارتند از: سن پایین، جنسیت  مذکر، تجرد، سابقه اقدام به خودکشی آسیب پذیری نسبت به نشانه های افسردگی و ترخیص اخیر از بیمارستان.

وابستگی به الکل، مطالعات نشان میدهند که در بسیاری از افراد الکلی که نهایتا خود را میکشند طی دوران بستری مبتلا به افسردگی تشخیص داده شده و حدود دو سوم آنان و در زمان خودکشی واجد نشانه های اختلال خلقی بوده اند. ۵۰ درصد همه قربانیان خودکشی در وابستگی به الکل ظرف یک سال قبل از خودکشی رابطه عاطفی نزدیکی  ا ازدست داده اند. احتمالاً این فقدان های  بین فردی و سایر حوادث ناخوشایند زندگی بر اثر وابستگی به الکل عارض شده و در بروز نشانه های اختلال خلقی نقش دارند. این نشانه ها هفته ها و ماه ها پیش از خودکشی وجود دارند.

اختلالات شخصیت، درصد زیادی از افرادی که خودکشی میکنند مشکلات یا اختلالات شخصیتی گوناگون  دارند. ابتلای به اختلال شخصیت ممکن است از چند لحاظ عامل تعیین کننده ای در بروز رفتار انتحاری باشد: اختلال شخصیت زمینه ساز اختلالات خلقی عمده نظیر اختلال افسردگی یا وابستگی به الکل می‌باشد که موجب مشکلاتی در روابط و سازگاری اجتماعی میشود و بروز حوادث ناخوشایند زندگی کمک میکند، توانایی فرد را در کنار آمدن با یک اختلال جسمی یا روانی تضعیف میکند و بین فرد با اطرافیانش از جمله اعضای خانواده، پزشکان و کارکنان بیمارستان تعارضاتی بوجود می آورد.

اختلالات اضطرابی، تقریبا ۲۰ درصد بیماران مبتلا به اختلال هول (پانیک) و جمع هراسی دست به خودکشی ناموفق میزنند. با این حال اگر افسردگی هم همراه این اختلالات باشد، خطر خودکشی بالا میرود.

درمان

اکثر موارد خودکشی در بیماران روانی قابل پیشگیری است، زیرا شواهدی وجود دارد که ارزیابی یا درمان ناکافی با خودکشی ارتباط دارد. برخی بیماران دچار بیماری چنان عمیق و شدید و یا چنان مزمن و مقاوم به درمان هستند که خودکشی نهایی آنها را شاید بتوان غیر قابل اجتناب دانست. خوشبختانه چنین بیمارانی هم هستند که اختلال شخصیت عمیقی داشته و شدیداً تکانشی هستند و به طور خود بخود، زمانی که ملول یا تحت تاثیر دارو هستند، دست به خودکشی می‌زنند.

ارزیابی احتمالی خودکشی شامل مراحل زیر است:

۱_ اخذ شرح حال کامل روانپزشکی

۲_ معاینه کامل وضعیت روانی بیمار

۳_ پرسش در مورد نشانه های افسردگی، افکار و قصد طراحی خودکشی و اقدام به خودکشی.

فقدان نقشه برای آینده بخشیدن وسایل شخصی، وصیت کردن، و تحمل فقدان اخیر همگی تلویحا نشانگر افزایش خطر خودکشی هستند.

راهبرد پیگیری از خودکشی

۱_ ارتقای آگاهی در مورد این که  خودکشی مشکلی قابل پیشگیری در بهداشت عمومی است.

۲_ فراهم نمودن حمایتی فراگیر برای پیگیری از خودکشی 

۳_ تدوین و اجرای برنامه های پیشگیری از خودکشی

۵_ کاهش دسترسی به وسایل کشنده و روشهای صدمه به خود 

۶_ اجرای برنامه آموزشی برای شناسایی رفتار پرخطر و ارائه درمان موثر

۷_ تدوین و ارتقای روشهای بالینی و تخصصی

۸_ بهبود دسترسی و پیوندهای اجتماعی با خدمات بهداشت روانی و سوءمصرف مواد

۹_ بهبود گزارش دهی و توصیف رفتار انتحاری، بیماری روانی و سوء مصرف مواد در رسانه های تفریحی و خبری

۱۰_ ارتقا و تقویت تحقیقات مربوط به خودکشی و پیشگیری از خودکشی

۱۱_ بهبود و ارتقای نظام‌های نظارت

مهدیه رادپور کارشناس ارشد مشاوره خانواده

مرکز مشاوره و امور روانشناختی رهبان

مطالب مرتبط

نتیجه‌ای پیدا نشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست
Call Now Button