کمرویی در دوران کودکی و نوجوانی

مشکلات کمرویی 

کمرویی نوعی ناتوانی در فراگرد اجتماعی است که در جوامع مختلف متفاوت است. درصد قابل توجهی از کودکان، نوجوانان، جوانان و حتی برزرگسالان با نوعی از اختلال رفتاری ناشی از کمرویی روبرو هستند که تا اندازه ای گویای شخصیت روانی آنهاست.

با مشاهده اعمال و رفتار اجتماعی افراد کمرو این نتیجه به دست می آید که کمرویی غالباً با گذشت زمان، فشردگی و پیچیدگی روابط فردی و تشدید فشارهای اجتماعی ناشی از رقابتها، گوشه گیریها، تکروی ها، عزلت گزینی ها و تنهاییها گسترش می یابد و به حدی میرسد که به تدریج به نوعی اختلال رفتاری تبدیل میشود.

شیوع کمرویی به ویژه در دوره بلوغ از سایر مراحل رشد بیشتر است و به این دلیل حایز اهمیت بیشتر است. کمرویی موجب رفتارهای منفی میشود. اهمیت و لزوم توجه به چنین مسئله ای باعث میشود که درصدد پیدا کردن راه حلهای مناسب برای حل این رفتار منفی برآییم.

کمرویی چیست؟

کمرویی یعنی((خود توجهی)) فوق العاده و ترس از مواجه شدن با دیگران، زیرا کمرویی، ترس یا اضطراب اجتماعی است که در آن فرد از مواجه شدن با افراد ناآشنا و ارتباطات اجتماعی گریز دارد.

از دیدگاه روانشناسی، کمرویی برچسبی است که فرد به خود می زند. یعنی اگر شما معتقد باشید که کمرو هستید، حتماً همان گونه عمل خواهید کرد. کمرویی یعنی خود توجهی بیش از حد و ترس از مواجه شدن با دیگران، لذا کمرویی رو به رو شدن با افراد جدیدی که فرد در زندگی روزمره نیاز دارد، مشکل می سازد. عوامل مختلفی در به وجود آمدن کمرویی موثرند. بعضی ها از دوران کودکی گوشه گیر و خجالتی هستند که ممکن است تا پایان عمرشان همچنان خجالتی باقی بمانند ولی عده ای با گذشت زمان و شرکت در کارهای اجتماعی و برخورد با افراد مختلف رفتاری متعادل و اجتماعی را پیش می گیرند.

احساس ناخوشایندی که فرد در مورد جنسیت و کمرویی ناشی از آن دارد، حوادث ناگوار، قضاوت فرد نسبت به خود، شیوه رفتار خانواده، تشویق و تنبیه، میزان نظر خواهی فرزندان، دوره های تحصیلی، میزان ارتباط اجتماعی و رابطه با دوستان و همسالان و شرکت در فعالیت های گروهی و میزان محبوبیت نزد دوستان در شمار ویژگی های فردی و محیطی محسوب میشود.

چنانچه کمرویی به صورت عادت و امری رایج در روابط بین افراد در آید خصوصا هنگامی که افراد کمرو از ابراز وجود، ترس داشته باشند و درباره ی قضاوتها و واکنش ها نیز نسبت به خود بسیار حساس باشند، به سرعت دستپاچه می شوند و نشانه های فیزیولوژیک اضطراب، از قبیل بالا رفتن ضربان قلب، نبض و سرخ شدن چهره و ناراحتی های معده به آن دست خواهد داد.

اکثر مردم در برخی از موقعیت های معین مانند تقاضای کمک از دیگری، در رویارویی با جنس مخالف یا هنگامی که در جشن بزرگی شرکت می کنند، احساس خجالت و کمرویی می نمایند و این مشکل بسیاری از افراد جوان است.

زندگی انسان، سراسر یادگیری است. به همین دلیل است که می گویند زندگی یادگیری . یادگیری زندگی است. بخش زیادی از یادگیری و زندگی در ارتباط با مردم کسب می شود، و سازش با دیگران همیشه آسان نخواهد بود.نوجوانان و جوانان زیادی هستند که به علت عدم توانایی در برقراری ارتباط با دیگران از نداشتن دوست رنج می برند. شاید یکی از دلایل بسیار مهم این رفتار را ناشی از کمرویی بدانند. شخص کمرو از صحبت و تماس با دیگران رنج می برد، همچنین عده ای نیز، به علت کمبودهای واقعی با تخیلی، خود را حقیر به حساب می آورند.چنین افرادی از رشد عاطفی_اجتماعی کمی بهره مندند. و همین امر باعث میشود دیگران را بیازارند. این چنین اذیت‌هایی گاهی اوقات ممکن است به صورت های مختلف جلوه گر شود. مانند بی اعتنایی به دیگران، تمسخر دیگران یا شوخی های مخرب و افرادی که از شخصیت سالم و ارزش اجتماعی مطلوب بهره مند هستند، به اذیت و آزار دیگران نمی پردازند و راه های مقابله با آزار دیگران را هم به خوبی نمی شناسند و به مبارزه با آنها می پردازند.

احتمال دارد افرادی که به کمرویی مبتلا هستند دلایل کمرویی خود را ندانند.کمبود اعتماد به نفس باعث رنج افراد کمرو میشود و این خود سبب می شود تا این گونه افراد در برخورد با دیگران به سهولت ناراحت و دستپاچه شوند.

کمرویی و سن بلوغ 

دوره ی نوجوانی در زندگی انسان از اهمیت خاصی برخوردار است. اهمیت آن مربوط به بحران های مختلفی است که در این زمان برای انسان به وجود می آید. در این دوره به علت کم تجربه بودن نوجوانان، مسئله تصمیم گیری مشکل میشود، برای جبران این ضعف، پدر، مادر و مربی با جلب کردن نظر نوجوانان به خود، علاوه بر بالا بردن میزان اعتماد آنها نسبت به خودشان می توانند بر میزان اعتماد آنها نسبت به خودشان می توانند بر میزان اعتماد به نفس نیز بیافزایند.

کمبود اعتماد به نفس، بیانگر ترس و اضطراب درونی است. به همین دلیل نوجوانان ناگهان درونگرا می شوند و در خود فرو می روند، و احساس ترس از شکست و مسخره شدن در آنها شکل میگیرد و ممکن است تمام وجودشان را در بر گیرد. اینجاست که نوجوان به انزوا روی می آورد و تنهایی را برمی گزیند، لذا به دوری از جمع گرایش پیدا میکند و این چنین گرایشی به علت ترس و دلهره ای است که در فرد به وجود می آید.

نشانه های کمرویی 

در رفتار نوجوان و جوان علایمی مشاهده می شود که میتواند دلیلی برای کمرویی یا خجالتی بودن آنها باشد. علائمی مثل:

۱.نداشتن اراده و عزم راسخ: معمولاً انسان در برخورد با مسائل مختلفی که نمی تواند با آنها برخوردی صحیح و منطقی داشته باشد یا به علت پرورش نیافتن درست، روش استفاده صحیح و به موقع را بخوبی نیاموخته باشد، مردد است و برای انجام کار عزمی راسخ ندارد.

۲.حقیر شمردن خود: افرادی که فکر میکنند نزدیکان و اطرافیانشان نسبت به آنها بی مهر و محبت هستند، این فکر را در سر می پرورانند. لذا، در چنین مواقعی این گونه افراد برای اظهارنظر و یا تقاضای خود به لرزه می افتند و عرق سردی میکنند.

۳.حرف نزدن در حضور جمع: این گونه افراد سعی میکنند با دیگران شوخی نکنند؛ لذا دوری گزیدن و گوشه گیری از مردم را ترجیح می دهند. چنین فردی در مناظره و گفتگو میان دو نفر معمولاً ساکت و ممکن است همانطور که خود پیش بینی کرده است، از وی نظر بخواهند. پس او سعی می کند به حمایت از طرف قوی بپردازد. این افراد معمولاً جرات شرکت در جلسات، سخنرانیها، سمینارها و بحث های گروهی را ندارند.

۴.احساس مسئولیت نسبت به زندگی ندارند: افراد کمرو، برای اینکه با آرامش خاطر زندگی کنند حالت بی تفاوتی مفرط نسبت به وظایف فردی و اجتماعی در پیش می گیرند.

۵.ضعیف بودن اراده ی شخص: ضعیف بودن اراده باعث میشود که فرد دچار بی حوصلگی شود. چنین افرادی تمایلی به بحث و مذاکره حتی درباره ی کارهای روزمره ی خود نیز ندارند و اغلب به اصلاح وضع ظاهری خود نمی‌رسند و اگر مشکلی برای ایشان بوجود آید با فرار از موقعیت و همراه با داد و فریاد و پرخاشگری سعی میکنند آن را حل کنند.

۶.اظهار وجود بیش از حد: مواقعی که افراد برای سرپوش گذاشتن بر ضعف های شخصیتی و ناتوانی های خود در ارتباطات اجتماعی دستبه یک سلسله فعالیت های خاصی می‌زنند، مانند: سخن گفتن به شیوه ی اغراق آمیز و استفاده از قدرت بیان و نفوذ کلام در جهت تحمیل شخصیت و اثبات برتری خود یا در مواقعی که فرد از راه دست انداختن دیگران یا تمسخر آنها و کوچک کردن دیگران سعی میکند خود را به شکل مصنوعی مطرح نماید. این رفتارها به احتمال زیاد برای جبران کمرویی است تا از این راه به خود و دیگران بفهمانند که فردی شجاع و بی باک هستند.

راههای پیشگیری از کمرویی: 

۱. آموزش مهارتهای اجتماعی درست به نوجوانان و جوانان مانند غذا خوردن، نشستن، صحبت کردن و داشتن حرکات منطقی میتواند در اجتماعی شدن موثر باشد.

۲.تهیه کردن کتاب و مجله و روزنامه های تخصصی برای رسیدن به این هدف هستند.

۳. افراد کمرو و خجالتی را باید با دعوت کردن به بازی با افرادی که این بیماری را ندارند تشویق کرد، تا تعامل بیشتری برقرار کنند و شدت این بیماری کمتر شود.

۴.اگر نوجوان در خود احساس حقارت و بی ارزشی میکند، باید ترتیبی داده شود که در جلسات گروهی همسالانش شرکت کند.

۵.با مشاهده ی اعمال و رفتار فرد، در مواقع و موقعیت های مختلف، با هدف شناسایی مشکل و درمان وی بدن اینکه خود مطلع باشد.

۶. چنانچه در مشاهده به این نتیجه برسیم که فرد از وارد شدن به اجتماع ترس دارد، با ایجاد شرایط خاص، برای وی و فراهم کردن موقعیت های مناسب به او کمک کرده تا در صحنه ای از اجتماع که مربوط به وی است وارد شود.

برای درمان قطعی کمرویی و خجالت میتوانید از متخصص در این زمینه کمک بگیرید. رفتار درمانی یکی از موثرترین روشهای درمان است.

مهدیه رادپور کارشناس ارشد روانشناسی و مشاور خانواده.

 

 

 

 

 

مطالب مرتبط

نتیجه‌ای پیدا نشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست
Call Now Button