گفت و گو درباره ی جنسیت با کودکان

صحبت کردن با بچه‌ها درباره جنسیت، برای اغلب والدین کاری دشوار است. والدین یا نگران زیاد گفتن هستند و یا کم گفتن و یا نگران گیج کردن بچه‌های خود. بسیاری از والدین هم فکر می‌کنند که اگر درباره مسائل جنسی به کودکان خود چیزی بگویند، افکار جنسی را در ذهن‌های کوچک آنها پرورش می‌دهند و با این کار بچه‌ها را به تجربه جنسی تشویق می‌کنند. بعضی از والدین دیگر نیز فکر می‌کنند که اگر کودک‌شان سوال نمی‌کند یا علاقه خاصی نسبت به موضوع نشان نمی‌دهد، به این علت است که هنوز خیلی کوچک است یا اصلاً به موضوع علاقه‌ای ندارد. والدین فکر می‌کنند که اگر کودک‌شان در ظاهر بی‌علاقه است، لابد هنوز آمادگی لازم را ندارد، یا بدتر از آن، شاید نیازی به دانستن ندارد. ولی بچه‌ها حتماً سوال دارند. شاید نمی‌دانند که چگونه بپرسند یا شاید بی‌میلی والدین خود را نسبت به پاسخ گفتن به چنین سوالاتی احساس می‌کنند. کودکان در چنین موقعیت‌هایی، هنگام برخورد با موضوعات مربوط به جنسیت، از والدین خود روی می‌گردانند، بنابراین مسئولیت شما این است که حرف بزنید و اجازه ندهید که ناراحتی خودتان یا سکوت فرزندانتان مانع باز کردن باب گفتگو بشود. نزد فرزندتان اعتراف کنید که سخن گفتن درباره جنسیت، گاهی با شرم و حیا همراه است چون موضوع خیلی حساس و خصوصی است و همین خود می‌تواند زمینه مشترکی باشد تا گفتگوی تان را آغاز کنید. به یاد داشته باشید که لازم نیست همه اطلاعات را یکجا در اختیار او بگذارید. فراگیری آموزش جنسی نیز مانند درس‌هایی چون ریاضی و علوم، باید به صورت تدریجی و در طی زمان صورت گیرد. از مفاهیم پایه‌ای شروع کنید و همگام با رشد کودکتان که قدرت درک او نیز برای دریافت جزئیات بیشتر می‌شود، بر میزان مفاهیم پایه بیافزایید.

شما چه به طور جدی درباره جنسیت با فرزندتان صحبت کرده باشید یا نه، باید بدانید که روند غیر رسمی آموزش جنسی آنها از همان لحظه تولد آغاز شده است. شما والدین از همان موقع، جنسیت آنها را با نحوه برخورد تان، با چگونگی پاسخگویی به نیازهای آنها و با الگوی رفتاری خود ، پرورش داده‌اید. توجه به این نکته مهم است که کودکتان در تمام این مدت بدون کمک مستقیم شما، چیزهایی درباره جنسیت آموخته‌اند و روند یادگیری آنها چه بخواهید در آن نقشی فعال داشته باشید و چه نخواهید، در آینده نیز ادامه خواهد یافت.

هر بار که فرزندتان تلویزیون تماشا می‌کنند، با اسباب بازی‌های خود بازی می‌کنند، یا با هم سانان خود سرگرم بازی هستند، درباره هویت، نقش و احساسشان نسبت به دختر یا پسر بودن و درباره انتظارات جامعه از آنها، پیام‌هایی دریافت می‌کنند. تمام عوامل موجود در محیط در پایه گذاری جنسیت کودکان نقش دارند و به سهم خود به برداشت بچه‌ها نسبت به خود می‌افزایند. متاسفانه، بسیاری از این پیام‌های غیر کلامی که جامعه به بچه‌ها منتقل می‌کند، بر ارزش‌ها و عقایدی که جنسیت سالم و بالغ را پرورش می‌دهد، پایه گذاری نشده است، پس تردید نکنید، شما نیز پا پیش بگذارید و نقش خود را ایفا کنید. هیچ وقت برای شروع کردن دیر نیست. همه روی فرزند شما تاثیر می‌گذارند، پس چرا شما نگذارید؟ شما تعهد دارید که احساسات و ارزش‌های خود را به کودکتان انتقال دهید. شما به عنوان پدر مهمترین معلم فرزند خود هستیم. آموزش دادن به کودکان درباره جنسیت، ممکن است مسئولیتی بسیار دشوار به نظر بیاید اما در جامعه منابع فراوانی وجود دارد که می‌تواند به شما در امر آموزش جنسی فرزندتان کمک کند. بعضی از این منابع ارزشمند در اختیار فرزندان قرار می‌دهند، نقش بسیار با ارزشی ایفا کنند، ضمن آنکه منابعی همچون مدرسه، نهادهای مذهبی و انجمن‌های دانش‌آموزی هم می‌توانند با ارائه دادن پاره‌ای از اطلاعات به بچه‌ها، به رسالت خود عمل کنند. ایجاد تعادل مناسب بین این عوامل، به گونه‌ای که کودکان بتوانند اطلاعات و ارزش‌های ضروری را از افراد محترم بیاموزند، و غربال کردن پیام‌های در همه جامعه، کاری است دشوار، اما این یک ضرورت است: هرگز فراموش نکنید که جنسیت بخشی تفکیک ناپذیر و زیبا از زندگی دوران بلوغ است.

پیدا کردن لحظه های مناسب آموزش

لحظه‌های مناسب آموزش، موقعیت‌هایی هستند که در طی زندگی روزمره ما رخ می‌دهند و به صورت فتح بابی برای گفت و گوی بیشتر درباره موضوع جنسیت عمل می‌کنند. هنگامی که با فرزندتان ماشین سواری می‌کنید و با او تنها هستید و در عین حال ناگزیر هم نیستید که به روی هم نگاه کنید زمان خوبی برای آغاز گفتگو درباره جنسیت است. شما می‌توانید هر یک از موقعیت‌های زیر را به یک موقعیت مناسب برای آموزش تبدیل کنید:

🔸 معلم فرزندتان، یکی از بستگان یا همسایه‌های شما ، باردار شده است.

🔸 تلویزیون برنامه‌ای نشان می‌دهد که در آن، ارزش‌های خانوادگی یا اختلاف اخلاقیات خانوادگی مطرح می‌شود.

🔸 دیداری از باغ وحش دارید که شامل مشاهده رفتار جنسی حیوانات یا توضیح درباره چرخه حیاتی آنهاست.

🔸 زاییدن یک حیوان خانگی

🔸 به هنگام رفتن به مطب پزشک برای معاینه

🔸 وقتی کودک شما به بدن‌های برهنه یا نیمه برهنه دیگران در خانه یا در استخر زل می‌زند.

🔸 وقتی دختر یا پسرتان سعی می‌کند کسی را که برهنه است ببیند.

🔸 نگاه‌های کنجکاو فرزندتان هنگامی که پوشک بچه‌ای را عوض می‌کنید.

🔸 دیدن نوار بهداشتی در یک فروشگاه.

در واقع شما به عنوان والدین کودک از موقعیت های متفاوتی میتوانید استفاده کنید تا درباره ی جنسیت و شروع تربیت جنسی با کودک دلبند تان صحبت داشته باشید، والدینی که خلاقیت بیشتری دارند در این زمینه موفق تر هستند.

نظرات و سوالات خود را برایمان بنویسید👇

امید سخاوت کارشناس مشاوره و راهنمایی

مرکز مشاوره و امور روانشناختی رهبان