اعتماد به نفس را انتخاب کنید. این جمله شاید خیلی ساده و سطحی به نظر برسد، اما شما قادرید اعتماد به نفس را برگزینید، فقط کافی است که انتخاب کنید اندیشه ها، رفتار و باورهای متفاوتی راجع به خودتان داشته باشید. در لحظهٔ انتخاب، به شیوه ای موثر هدف هایتان را تنظیم می کنید و این گام بسیار مهمی است، زیرا انسان موجودی است که پیوسته در جست و جوی هدف است.
هدفهای مان به ما جهت و انگیزه و تمرکز می دهند. بدون هدف فقط در مسیر زندگی دست و پا می زنیم و پیش نمی رویم. انتخاب کار و مسیر درست اهمیت بسزایی دارد، چون ما را به سوی هدفهای مان سوق می دهد. ضمیر ناخودآگاه شما ابزاری طبیعی برای جست و جوی اهداف است، پس روی هر چیزی تمرکز کنید، نسبت به آن انگیزه پیدا می کنید و به سمتش خیز بر می دارید.
ساز و کار موفقیت در وجود شما به کمک اهدافتان به کار می افتد. داشتن هدف مزایایی دارد که عبارتند از: برای رسیدن به هدف ها تلاش می کنیم؛ اقدام کردن احساس خوبی در ما ایجاد می کند؛ احساس رضایت به ما می دهد و نیز اعتماد به نفس مان را بیش تر می کند و انگیزه بخش است. در این صورت احساسی خواهیم داشت درست شبیه احساس برنده ها و آدم های موفق.
شادترین و موفق ترین آدم ها افراد هدف گرا هستند؛ کسانی که مدام در حال تعیین هدف اند. تعیین هدف بسیار تأثیرگذار و در عین حال ساده است، به شرط اینکه یاد بگیرید هدف هایتان را در فرمت های خاصی تنظیم کنید. تکنیک های ویژه ای وجود دارد که میتوانید هدف هایتان را بر اساس آنها تعیین کنید، آن هم به شیوه ای که یقین داشته باشید به حصول نتیجه خواهد انجامید.
اگر موفق شوید این کار را انجام دهید، زندگی شما دستخوش تحول و دگرگونی می شود. ما نیاز به هدف های تحقیق پذیر داریم؛ موفقیت صرفاً در داشتن هدف نیست، بلکه بستگی به چگونگی تنظیم این هدف ها دارد. شیوهٔ تنظیم هدف ها می تواند زندگی شما را متحول سازد.
مارک مک کورمک در کتاب دانشگاه هاروارد به شما چه می آموزند؟ مطالعات انجام شده بین سال های ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۹ را بررسی می کند. در ۱۹۷۹, سال فارغ التحصیلی تعدادی از دانشجویان هاروارد، از آنها پرسیده شده بود که آیا اهداف مکتوب و مشخصی برای آینده در نظر دارند و برنامهٔ جامعی تنظیم کرده اند که آنها را به اهدافشان برساند یا خیر.
تنها پاسخ ۳ درصد از پرسش شوندگان مثبت بود؛ ۱۳ درصد گفته بودند که هدف دارند، اما آنها را مکتوب نکرده اند و ۸۴ درصد هیچ هدفی نداشتند. ده سال بعد در ۱۹۸۹، زندگی این اشخاص را بررسی کردند.
نتایج نشان داد ۳ درصدی که دارای اهداف مشخص و مکتوب بودند، دستاوردی ده برابر آن ۹۷ درصد داشتند و حتی همان ۱۳ درصد که اهداف مشخص و غیر مکتوب داشتند، دو برابر ۸۴ درصد افراد بی هدف به موفقیت رسیده بودند. این مطالعه در هاروارد در واقع کپی تحقیقاتی بود که خیلی پیش تر در ۱۹۵۳ در دانشگاه ییل انجام گرفت.
در طی آن تحقیقات هم از دانشجویان سوالاتی پرسیده شده بود از جمله این که: ((آیا دارای اهداف مشخص، مدون و مکتوب و برنامه ای برای دستیابی به آن اهداف هستند؟)) باز هم پاسخ ۳ درصد در مقایسه با ۹۷ درصد بقیه به موفقیت بسیار چشمگیری دست یافته اند. آنها نه تنها از لحاظ مالی فوقالعاده رشد کرده بودند، بلکه روحیهٔ شادتری داشتند و درانجام هر کار دیگری موفق تر از سایرین عمل می کردند. این قدرت بلامنازع هدف گذاری است.
تعیین هدف به صورت قاعده مند و منظم، عملکرد و موفقیت شما را ارتقا می دهد. باید هدف هایتان را مکتوب کنید، راجع به آنها فکر کنید، حرف بزنید و برای رسیدن به هدف های تان برنامه داشته باشید تا ضمیر ناخودآگاه در جهت رسیدن شما به آن اهداف به تکاپو بیفتد. مطالعات مختلف نشان داده کمتر از ۳ درصد مردم اهداف مشخص دارند و کمتر از ۱ درصد هدف هایشان را مکتوب می کنند.
اگر شما هم قصد کرده اید که جزو آن ۱ درصد افراد برجسته و موفق باشید، پس مطالب را پیگیری کنید تا بتوانید هدف های تان را در قالبی ویژه بنویسید. وقتی در ذهنتان هدف ها را برنامه ریزی می کنید، راحت تر، به سمت محقق کردن آنها گام بر می دارید. البته باید چیزی بیش از یک متن ساده باشد. برنامه ریزی شما برای رسیدن به هدف های تان نباید چیزی شبیه فهرست آرزوها باشد.
برای رسیدن به هدف ها باید مهلت تعیین کنید و خودباوری، اعتماد به نفس و نظم داشته باشید. اگر هدف های تان درست به همان شکلی که تجسم و برنامه ریزی کرده اید، محقق نشدند، از پیگیری آنها دست برندارید. برای رسیدن به هدف نیاز به انگیزه و سرسختی دارید و اینکه بدانید تاخیر در رسیدن به اهداف اجتناب ناپذیر است.
اگر صرفاً به این دلیل که اوضاع آن طور که می خواهید پیش نمی رود، هدف های تان را پیگیری نکنید، موفقیت شگفت انگیزی را از دست خواهید داد. لویی پاستور می گوید: (( اجازه دهید راز رسیدن راز رسیدن به هدف ها را برایتان بگویم؛ استقامت امروز من در سرسختی نهفته است.)) معلوم نیست چرا تعیین هدف آموزش داده نمی شود، به ویژه در مدرسه؛ آن هم در حالی که ثابت شده در مدارسی که برنامهٔ تعیین هدف دارند، دانش آموزان از این برنامه استقبال می کنند و از آن بهرهٔ فراوان می گیرند. یکی از نخستین پیشگامان تعیین هدف برایان تریسی است.
من از برایان چیزهای زیادی درباره ی تعیین هدف آموختم. او عقیده دارد مردم به این دلیل هدف هایشان را تعیین نمی کنند:
🌓اهمیتش را درک نمی کنند.
🌓نمی دانند چطور تعیین هدف کنند؛ این مهارت در مدرسه آموزش داده نمی شود.
🌓به خاطر ترس از تمسخر یا انتقاد از تعیین هدف باز می مانند.
🌓از شکست می ترسند بدون اینکه بدانند موفقیت بدون شکست به وجود نمی آید. شکست واقعی، تلاش نکردن است. ترس و مقاومت در مقابل تغییرات از ویژگی های مشترک بین افراد مختلف است.
هدف گذاری، ما را قادر می سازد تا مسیر تغییرات را کنترل کنیم و به این اطمینان برسیم که دقیقاً در مسیر پیشرفت قرار داریم. بدون داشتن هدف، کنترل کردن جنبه های مختلف زندگی بسیار سخت خواهد بود.
گذشته از این دشوار است که بتوانیم احساس خوبی به خودمان داشته باشیم، مگر اینکه مسیر زندگی و تغییرات را در کنترل خودمان احساس کنیم. شما می توانید زندگی بدون تغییرات را تجسم کنید؟ تصور کنید شغلی بی حاشیه و بدون دردسر مثل تایپ در منزل دارید، زندگی در رختخواب می گذرد، با کسی معاشرت ندارید و از ترس شنیدن جواب رد هرگز ریسک نزدیک شدن به کسی را به خودتان تحمیل نمی کنید و خب با یک چنین شیوه ی محافظه کارانه ای می شود گفت که اصلاً زندگی نمی کرد.
حالا تصور کنید در یمن زندگی می کنید، نوعی زندگی دقیقاً به سبک والدین و اجدادتان. غذایی که هر روز می خورید، اقلیمی که در آن زندگی می کنید، منظره ای که می بینید و خلاصه همه چیز درست همان چیزی است که دیروز بوده و روز بعد هم تکرار می شود.
در آخر تصور کنید که تصادف کرده آید و ناچار است بقیه ی زندگی تان را در بستر سپری کنید. در همه ی این موقعیت ها مجبور نیستید ترس تغییرات را به خودتان تحمیل کنید، چون چیزی تغییر نمی کرد. و درست در همین نقطه بود که حس کردید تغییر نکردن چه درد عظیمی را به روح و جسم تان وارد می کنید و در تغییر، چه لذت فوقالعاده ای نهفته است.
ما باید به استقبال تغییرات برویم و ما باید به استقبال تغییرات برویم و از آن ها برای ایجاد شرایط مطلوب تر استفاده کنیم. ایجاد تغییرات آسان نیست اما زندگی، عاشق افراد شجاع است.
وقتی خرچنگ های دریایی به اندازه ی کافی رشد کردند، پوسته ی ظاهری آنها دیگر قابلیت نگهداری حجمشان را ندارد. خرچنگ ها در این حالت باید تصمیم سختی بگیرند؛ اگر در پوستشان بمانند، خفه می شوند و از بین می روند و اگر پوسته را بشکافند بسیار آسیب پذیر می شوند و از آنجا که نرم تن هستند، نمی توانند در مقابل درندگان دیگر از خودشان محافظت کنند.
پس باید جایی زیر شن های ساحل پنهان شوند، تا پوسته ی جدیدی دور تنشان شکل بگیرد. آنها در وضعیت دشواری قرار می گیرند، زیرا باید از خودشان بپرسند: ((در پوستم بمانم و ریسک خفه شدن و مرگ را بپذیرم یا اینکه پوسته را بشکافم و در معرض خطر قرار بگیرم، اما رشد کنم؟)) اگر خرچنگ ها آنقدر شجاعت دارند که پیش از رشد کردن خودشان را در معرض آسیب قرار می دهند، پس ما هم قادریم این کار را انجام دهیم.
هر بار که شک به سراغتان آمد با خودتان بگویید: ((وقتی خرچنگ می تواند، پس من هم می توانم.)) در حالی که به ساحل چسبیده اید، نمی توانید به افق های تازه دست یابید؛ باید به تغییرات خوشآمد بگوییم و احساس خوبی به آنها داشته باشیم. اگر با ایجاد تغییر مشکل دارید، چشم هایتان را ببندید و آن نوع زندگی را که هرگز دستخوش تغییر نمی شود، تجسم کنید. کارهایی را انجام بدهید که در آن مهارت دارید تا حس اعتماد به نفس در شما تقویت شود.
چرا روی این سیاره هستید؟ صرفاً به این دلیل که عشق را تجربه کنید و بچه دار شوید! شاید باور کردنی نباشد، اما شما اینجا آمده ابتدا قابلیت ها و توانایی های خود را بشناسید و دست کم در یک زمینه مهارت کسب کنید.
شما فقط میتوانید در زمینه ای موفق شوید که به آن علاقه مند هستید و کلید رسیدن به اعتماد به نفس واقعی و شادی در این است که استعداد و علایقتان را کشف کنید و در مسیر آن به بهترین نحو پیش بروید.
مشکل است در کاری به موفقیت برسید که از انجامش کراهت دارید. استعدادهای شما با کاری که به آن عشق می ورزید کاملاً مرتبط هستند. همه ی انسانها هدف دارند شما باید تمایلات خودتان را کشف و از آن استفاده کنید. از غریزه ی درونی خودتان برای راهنمایی بهره بگیرید؛ هر انسانی استعداد رسیدن به بهترین جایگاه و دستیابی به موفقیت چشمگیر در یک یا چند زمینه را دارد. همه ی ما برای انجام هدفی اینجا هستیم، چیزی که ارزش پیگیری داشته باشد.
مهدیه رادپور کارشناس ارشد مشاوره خانواده
مرکز مشاوره و امور روانشناختی رهبان