مصاحبه و ارزیابی روانشناختی نوجوانان
نوجوانان معمولاً قادر به بیان شرح زمانی رخدادهایی که به ارزیابی انجامیده، می باشند. هر چند برخی از آنها با نیاز به ارزیابی موافق نیستند.
بالینگر باید ارزش شنیدن ماجرا از دیدگاه نوجوان را مورد تاکید قرار داده و مراقب باشد که حالت قضاوت بخود نگیرد و از سرزنش نوجوان خودداری کند.
نوجوان ممکن است نگران رازداری موضوع باشد و بالینگر باید به او اطمینان بدهد که هیچ نوع اطلاعات خاصی بدون اجازه وی با والدین در میان گذاشته نخواهد شد، به استثناء موقعیت هایی که برای نوجوان یا دیگران خطرناک باشد و رازداری را نمی توان رعایت کرد.
با نوجوانان می توان با سوالات باز شروع کرد، اما وقتی سکوت برقرار می شود بالینگر باید بکوشد مجدداً بیمار را در گفتگو درگیر کند. بالینگر می تواند از نوجوان بپرسد به اعتقاد او نتیجه این ارزیابی چه خواهد بود (تغییر مدرسه، بستری سازی، خارج کردن از خانه، قطع مزایا).
برخی نوجوانان با نگرانی یا خصومت آشکار با موقعیت مصاحبه برخورد می کنند، اما با مشاهده ی بالینگری که نه تنبیه گر است و نه قضاوت کننده شروع به درد دل می کنند.
بالینگر باید از واکنش های خود نسبت به رفتار نوجوان (انتقال متقابل) آگاه باشد و حتی در مقابل نوجوان نافرمان، خشمگین یا دشوار. حالت درمانگری خود را حفظ کند.
همچنین بالینگر باید حدود مناسبی تعیین کند و در صورتی که از جانب بیمار احساس تهدید بکند یا نوجوان دست به تخریب اموال بزند یا به خود آسیب وارد کند مصاحبه را قطع و آن را به وقت دیگری موکول کند.
در مصاحبه همیشه باید در مورد افکار خودکشی، رفتار تهاجمی، پدیده های سایکوتیک، مصرف مواد و روابط جنسی سوال شود. پس از برقراری تفاهم، بسیاری از نوجوانان از فرصت بدست آمده برای بیان ماجرا از دیدگاه خود احساس رضایت می کنند و ممکن است مطالبی را فاش کنند که تابحال به هیچکس نگفته اند.
مصاحبه ی خانوادگی
مصاحبه ی مشترک با والدین و بیمار ممکن است در ابتدا یا در قسمت های بعدی ارزیابی صورت گیرد. گاهی مصاحبه با همه ی اعضای خانواده، از جمله سایر فرزندان والدین می تواند روشنگر باشد.
هدف، مشاهده نگرش های والدین نسبت به بیمار و واکنش های عاطفی کودکان نسبت به پدر و مادرشان است. کار بالینگر حفظ محیط بدون تهدیدی است که در آن هر یک از اعضای خانواده بتواند آزادانه و بدون احساس اینکه بالینگر جانب فرد خاصی را می گیرد، صحبت کند.
هر چند روانپزشکان کودک عموماً به عنوان مدافع کودک عمل می کنند، بالینگر باید احساس هر عضو خانواده را در محیط مصاحبه تایید کند، زیرا فقدان ارتباط اغلب در بروز مشکلات بیمار نقش دارد.
والدین
مصاحبه با والدین یا مراقبین کودک برای دستیابی به تصویر زمانی رشد و نمو کودک ضروری است. سابقه کامل رشدی و جزئیات هر عامل استرس زا یا رخدادهای مهم در رشد کودک باید روشن شود.
دیدگاه والدین از پویایی های خانواده، سابقه ی زناشویی و سازگاری هیجانی و خود آنان نیز مورد بحث قرار می گیرد.
سابقه ی روانپزشکی خانواده و شیوه های تربیتی فرزند توسط پدر بزرگ و مادر بزرگ نیز حائز اهمیت است.
پدر و مادر می توانند در مورد سوابق طبی و روانپزشکی کودک، ارزیابی ها و درمانهای انجام شده و نیز در مورد چارچوب زمانی و شدت مشکلات قبلی بهترین مبع اطلاعات باشند. آنها ممکن است تقویم زمانی دقیق تری از ارزیابی ها و درمانهای گذشته ارائه کنند.
در برخی موارد به خصوص در کودکان بزرگتر و نوجوانان، والدین ممکن است از علایم مهم فعلی یا مشکلات اجتماعی کودک بی خبر باشند. بالینگر باید نظر والدین را در مورد علل و ماهیت مشکلات فرزندشان و انتظارات آنها در ارتباط با ارزیابی و درمانهای احتمالی بپرسد.
همچنین مصاحبه و ارزیابی بالینی فوایدی دارد که شامل:
- اطلاعات زمینه ای و سابقه ی درمانی مراجع بدست می آوریم.
- مراجع نشانه های بیماری را خودش توصیف می کند.
- رفتار غیرکلامی مراجع توسط درمانگر مورد مشاهده قرار می گیرد.
- ارتباطی بین مراجع و درمانگر بوجود می آید که می تواند به روند درمان کمک کند.
مهدیه رادپور کارشناسی ارشد مشاوره خانواده
مرکز مشاوره و امور روانشناختی رهبان
