اختلالات یادگیری چیست؟ و انواع آن

اختلالات یادگیری (به انگلیسی: Learning disability)

یک تعریف ساده از اختلالات یادگیری: هر اختلالی است که در آن موفقیت تحصیلی کودک یا نوجوان، با توجه به سن و آموزش و هوش و یا بر اساس آزمونهای معیار خواندن با مشکل مواجه می شود. 

اختلالات یادگیری به نقایصی در کودک یا نوجوان در زمینه کسب مهارتهای مورد انتظار خواندن، نوشتن، تکلم، گوش دادن، استدلال یا ریاضیات اطلاق می شود و کودک مبتلا از این لحاظ نسبت به کودکان هم سن و دارای ظرفیت هوشی مشابه در سطحی پایین تر است. اختلالات یادگیری نادر نیست، این اختلالات حداقل 5 درصد کودکان سنین مدرسه را مبتلا می کنند.

این میزان حدود نیمی از کل کودکان مدارس عمومی است که در ایالات متحده خدمات آموزشی عمومی دریافت می کنند. در سال 1975، قانون عمومی 142-94، یعنی “قانون آموزش کلیه کودکان معلول”، کلیه ایالتها را ملزم ساخت که خدمات آموزشی رایگان و مناسب را برای تمامی کودکان فراهم کنند.

از آن زمان تا کنون، تعداد موارد شناسایی شده اختلالات یادگیری در کودکان افزایش یافته است و انواع مختلفی از تعاریف ناتوانی های یادگیری ارائه شده است.

کلیه تشخیص های اختلال یادگیری مستلزم آن است که پیشرفت کودک در یک زمینه یادگیری خاص به مراتب کمتر از حد مورد انتظار باشد و مشکلات یادگیری مانع از پیشرفت تحصیلی یا فعالیتهای زندگی روزمره شود.

کودکان دچار یک اختلال یادگیری نظیر اختلال خواندن را می توان از دو طریق متفاوت شناسایی نمود:

• کودکانی که در مقایسه با اکثر کودکان هم سن خود در خواندن ضعیف هستند.
• کودکانی که پیشرفت آنها در خواندن به نحو چشمگیری کمتر از میزان مورد انتظار بر حسب IQ کلی آنها است.

ملاکهای DSM-IV-TR برای اختلالات یادگیری مستلزم آن است که بین میزان پیشرفت و IQ آنها تفاوت چشمگیری وجود داشته باشد و پیشرفت فرد در زمینه خواندن در مقایسه با اکثر کودکان هم سن وی به میزان چشمگیری ضعیف باشد.

مطالعات پژوهشی سوالاتی را در زمینه گنجاندن تفاوت پیشرفت و IQ در تعریف اختلال مطرح کرده است، زیرا داده های موجود حاکی است که مثلاً کودکان دچار اختلال خواندن صرف نظر از میزان IQ، نقایص مشابهی در زمینه مهارتهای پردازش آواشناختی دارند.

به عبارت دیگر اکثر این کودکان در بازشناسی کلمه و در مفهوم کلمات مشکل دارند زیرا نمی توانند واج ها را شناسایی کرده و به کار ببرند (واج بخشی از کلمه است که با اصوات خاصی همراه است).

اختلالات یادگیری اغلب سبب می شوند موفقیت در تحصیل برای کودک عذاب آور شود و در برخی موارد منجر به دلسردی، عزت نفس پایین، سرخوردگی مزمن و روابط ضعیف با همسالان می شوند.

اختلالات یادگیری به میزانی بیش از حد متوسط با خطر انواع اختلالات همزمان از جمله اختلال نقص توجه/بیش فعالی (ADHD)، اختلالات ارتباط، اختلالات سلوک و اختلالات افسردگی همراهند.

در نوجوانان دچار اختلالات یادگیری میزان ترک تحصیل 5/1 برابر است و به 40 درصد بالغ می شود. بزرگسالان دچار اختلالات یادگیری در معرض مشکلات مربوط به اشتغال و سازگاری اجتماعی هستند. اختلالات یادگیری ممکن است با سایر اختلالات رشد، اختلال افسردگی عمده و اختلال کج خلقی (دیس تایمی) همراه باشند.

استعداد ژنتیکی، ضایعه پری ناتال، اختلالات عصبی و سایر اختلالات طبی ممکن است در بروز اختلالات یادگیری واجد هیچ عامل خطرساز خاصی نیستند. با این همه اختلالات یادگیری اغلب همراه با اختلالاتی نظیر مسمومیت با سرب، سندرم جنین الکی و مواجهه داخل رحم با داروها دیده می شود.

اختلالات یادگیری شامل:

• اختلال خواندن
• اختلال ریاضیات
• اختلال بیان نوشتاری یا اختلال دیکته نامیده می شود. 

رسیدگی و توجه به موقع در مورد اختلالات یادگیری می تواند روند درمان را بهبود ببخشد، در مقالات بعدی به هر کدام از اختلالات به صورت جداگانه و به صورت مفصل پرداخته شده است. 

 مهدیه رادپور کارشناس ارشد مشاوره خانواده 

مرکز مشاوره و امور روانشناختی رهبان

برگرفته از کتاب DSM